«لعلِ بِه»؛ دسر اصیل تویسرکان، یاقوت سرخ سفره یلدا
در میان کوچهباغهای مصفای تویسرکان، دسری سنتی و اصیل به نام «لعلِ بِه» تهیه میشود که نه تنها از نظر طعم، بلکه از نظر ظاهر نیز خیرهکننده است. این دسر به دلیل رنگ قرمزِ تند و شفافیت مثالزدنیاش، نام سنگ قیمتی «لعل» را بر خود گرفته و نمادی از هنر و صبوری زنان این منطقه است.
به گزارش سبک ایده آل،لعلِ بِه یکی از فرآوردههای جانبی و خوشطعم میوه «بِه» است. این دسر در واقع نوعی «مارمالاد خشک» یا «پاستیل سنتی» به حساب میآید که بدون هیچگونه رنگ مصنوعی و تنها با تکیه بر فعل و انفعالات طبیعی میوه در مجاورت حرارت، به رنگ یاقوتی در میآید. این خوراک خوشمزه معمولاً در کنار چای یا به عنوان بخشی از آجیل در شبنشینیها سرو میشود.
مواد لازم برای تهیه این یاقوت خوراکی
برای تهیه این دسر خوشرنگ، مواد اولیه بسیار ساده اما کیفیت آنها بسیار مهم است:
بِه رسیده و معطر: (ترجیحاً بِه زرد و سالم)
آب: به مقداری که روی میوهها را بپوشاند.
شکر یا قند: به میزان لازم (بسته به ذائقه و میزان شیرینی خود میوه).
دانه بِه (بهدانه): برای غلظتدهی طبیعی و خاصیت درمانی.
مراحل پخت و آمادهسازی
تهیه لعلِ بِه به روش سنتی، نیازمند دقت و طی کردن مراحل زیر است:
آمادهسازی میوه: ابتدا بِهها را تمیز شسته و خرد کنید (نیاز به پوست گرفتن نیست). آنها را به همراه دانههای خودش در قابلمه ریخته و با مقداری آب روی حرارت بگذارید تا کاملاً پخته و نرم شوند.
عصارهگیری: پس از پخت کامل، محتویات قابلمه را داخل یک کیسه نخی تمیز بریزید. کیسه را با فشار زیاد بچلانید تا تمام شیره و عصاره غلیظ بِه خارج شود.
قوام آوردن: عصاره صاف شده را به قابلمه بازگردانید، شکر یا قند را به آن اضافه کنید و روی شعله بسیار ملایم قرار دهید. در این مرحله، جادوی تغییر رنگ اتفاق میافتد و مایع کمکم غلیظ و قرمز میشود.
شکلدهی و خشک کردن: وقتی مایع به غلظت نهایی (شبیه به عسل سفت) رسید، آن را در یک سینی لبهدار پهن کنید. سینی را در هوای آزاد قرار دهید تا دسر کاملاً بسته و سفت شود. در نهایت آن را به شکل لوزیهای ظریف برش بزنید.
نکات طلایی برای نتیجه بهتر
برای اینکه لعلِ بِه شما دقیقاً شبیه به نسخههای اصیل تویسرکانی شود، این نکات را فراموش نکنید:
انتخاب ظرف مناسب: بهترین گزینه برای پخت این دسر، قابلمه مسی است. مس باعث میشود فرآیند تغییر رنگ میوه بهتر انجام شده و دسر شما قرمزتر و شفافتر شود.
صبر و حوصله: فرآیند قوام آمدن این دسر بسیار زمانبر است. عجله در بالا بردن شعله، باعث سوختن شکر و کدر شدن رنگ دسر میشود.
پرهیز از عسل: هرچند عسل سالمتر است، اما استفاده از آن در این دسر خاص باعث مات و کدر شدن رنگ لعل میشود. برای حفظ شفافیتِ جواهرگونه، از قند یا شکر استفاده کنید.
خواص درمانی: این دسر به دلیل دارا بودن دانه بِه و عصاره غلیظ میوه، برای نرم کردن سینه و رفع سرفه در فصول سرد سال بسیار مفید است.