چه نوع چای به طور طبیعی به تعادل هورمونها کمک میکند؟
عدم تعادل هورمونی میتواند بر خواب، وزن، چرخه قاعدگی و خلق و خو تأثیر بگذارد. علاوه بر درمان پزشکی، برخی از انواع چای مورد مطالعه قرار گرفتهاند و نشان داده شده است که تا حدودی به تنظیم هورمونها کمک میکنند.
به گزارش سبک ایده آل، سیستم غدد درون ریز شامل غددی مانند غده تیروئید، غدد فوق کلیوی، غده هیپوفیز، تخمدانها و بیضهها میشود. هورمونهای ترشح شده توسط این غدد، بسیاری از عملکردهای مهم مانند خواب، متابولیسم، کنترل قند خون، چرخه قاعدگی، باروری و پاسخ به استرس را تنظیم میکنند.
وقتی هورمونها نامتعادل باشند، بیماران ممکن است علائمی مانند خستگی مداوم، افزایش وزن، بینظمی قاعدگی، گرگرفتگی، آکنه، هیرسوتیسم یا نوسانات خلقی را تجربه کنند. طبق گفته سازمان بهداشت جهانی، درمان اختلالات غدد درونریز باید بر اساس تشخیص خاص و برنامه درمانی مناسب باشد. اقدامات حمایتی مانند رژیم غذایی، ورزش و خواب نقش مهمی ایفا میکنند.
در این زمینه، برخی از انواع چای به دلیل پتانسیل آنها در حمایت از تعادل هورمونی مورد مطالعه قرار گرفتهاند. با این حال، تأکید بر این نکته مهم است که چای جایگزین دارو نیست و برای همه مناسب نیست.
۱. چای سبز به تعادل هورمونها کمک میکند.
چای سبز از برگهای گیاه کاملیا سیننسیس تولید میشود که تحت حداقل اکسیداسیون قرار میگیرند و بنابراین بسیاری از ترکیبات زیست فعال، به ویژه پلی فنولها را حفظ میکنند.
تأثیر بر متابولیسم و انسولین: مطالعات متعددی نشان دادهاند که اپیگالوکاتچین گالات (EGCG)، یک ترکیب فعال در چای سبز، ممکن است حساسیت به انسولین را بهبود بخشد و قند خون ناشتا را کمی کاهش دهد. این امر به ویژه برای افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، وضعیتی که اغلب با مقاومت به انسولین و افزایش آندروژنها همراه است، قابل توجه است. برخی از کارآزماییهای بالینی در مقیاس کوچک نشان دادهاند که زنان مبتلا به PCOS که روزانه به مدت 2 تا 3 ماه چای سبز مینوشند، بهبودهایی در وزن و سطح قند خون خود تجربه کردهاند. با این حال، میزان بهبود متوسط بوده است.
تأثیر بر هورمونهای جنسی: چندین مطالعه مشاهدهای طولانیمدت نشان دادهاند زنانی که مرتباً چای سبز مصرف میکنند، سطح استروژن پایدارتری دارند و کیفیت خواب بهتری دارند. در مردان، برخی مطالعات بهبود جزئی در تستوسترون و خلق و خو را نشان دادهاند، اما شواهد کافی برای توصیه استفاده از آن برای تقویت هورمون وجود ندارد.
نکته ایمنی: چای سبز برای اکثر بزرگسالان در صورت مصرف در حد اعتدال (۲ تا ۳ فنجان در روز) بیخطر است. عوارض جانبی احتمالی شامل بیخوابی، تکرر ادرار و ناراحتی معده در صورت مصرف با معده خالی است.
۳. چای نعناع
چای نعناع از برگهای گیاه Mentha spicata تهیه میشود و فاقد کافئین است.
اثرات بر آندروژنها در زنان: چندین کارآزمایی بالینی کوچک در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک نشان داده است که نوشیدن چای نعناع دو بار در روز به مدت چند هفته ممکن است تستوسترون آزاد را کاهش داده و هیرسوتیسم خفیف را بهبود بخشد. تصور میشود این مکانیسم به دلیل ترکیبات گیاهی باشد که ممکن است آنزیمهای دخیل در متابولیسم آندروژن را تنظیم کنند. علاوه بر این، برخی مطالعات اولیه نشان میدهند که چای نعناع ممکن است از بهبود حساسیت به انسولین و سطح گلوکز خون پشتیبانی کند.
دستورالعمل استفاده : از ۱ قاشق چایخوری برگ خشک یا ۵ تا ۱۰ برگ تازه در هر فنجان آب داغ استفاده کنید و به مدت ۵ تا ۷ دقیقه دم کنید. با این حال، هیچ دوز توصیه شدهای برای اهداف درمان غدد درون ریز وجود ندارد.
۳. چای درخت پاکدامن
درخت پاکدامن که با نام ویتکس آگنوس-کاستوس نیز شناخته میشود، قرنهاست که در طب سنتی اروپا مورد استفاده قرار میگیرد.
اثرات بر پرولاکتین و پروژسترون: مطالعات نشان میدهد که عصاره ویتکس ممکن است بر غده هیپوفیز تأثیر بگذارد و به کاهش پرولاکتین کمک کند. هنگامی که پرولاکتین کنترل میشود، پروژسترون در فاز لوتئال ممکن است بهبود یابد و در نتیجه به تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش علائم قبل از قاعدگی (PMS) مانند حساسیت به لمس و تحریکپذیری پستان کمک کند. چندین بررسی سیستماتیک، اثربخشی متوسط ویتکس را در کاهش علائم PMS نشان دادهاند، اما تحقیقات با کیفیت بالا بیشتری مورد نیاز است.
موارد منع مصرف: در صورت بارداری، شیردهی، مصرف داروهای هورمونی یا ابتلا به سرطان وابسته به هورمون (سینه، رحم، تخمدان) از این محصول استفاده نکنید. عوارض جانبی احتمالی شامل سردرد، حالت تهوع و بینظمیهای موقت قاعدگی است.
۴. چای پریلا
مرزنجوش که با نام علمی Origanum majorana نیز شناخته میشود، از خانواده نعناعیان است.
اثرات بر سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) و قند خون: یک کارآزمایی کوچک در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک نشان داد که نوشیدن چای پونه کوهی دو بار در روز به مدت یک ماه ممکن است حساسیت به انسولین را بهبود بخشد و آندروژنها را کمی کاهش دهد. این مکانیسم ممکن است مربوط به فلاونوئیدها و ترپنهای موجود در برگها باشد. علاوه بر این، برخی مطالعات پیشبالینی نشان میدهند که پونه کوهی ممکن است از تنظیم چرخه قاعدگی پشتیبانی کرده و گرفتگیهای قاعدگی را کاهش دهد، اما شواهد در انسان محدود است.
توجه: به دلیل کمبود اطلاعات ایمنی، برای زنان باردار یا شیرده توصیه نمیشود.
۵. چای ریشه شیرین بیان
ریشه شیرین بیان از گیاه Glycyrrhiza glabra حاوی گلیسیریزین است – ترکیبی که ممکن است بر متابولیسم کورتیزول تأثیر بگذارد.
اثرات بر کورتیزول و استروژن: شیرین بیان ممکن است با مهار آنزیمی که این هورمون را تجزیه میکند، کورتیزول را افزایش دهد. این موضوع گاهی اوقات در حمایت از نارسایی خفیف آدرنال ذکر میشود، اما استفاده از آن باید با احتیاط باشد. علاوه بر این، برخی از ترکیبات موجود در شیرین بیان فعالیت ضعیفی شبیه استروژن دارند و ممکن است تستوسترون را کاهش دهند. برخی مطالعات کوچک به فواید بالقوه آن در سندرم تخمدان پلیکیستیک و گرگرفتگی اشاره کردهاند، اما نتایج متناقض هستند.
خطرات استفاده طولانی مدت: استفاده منظم از شیرین بیان، به ویژه در دوزهای بالا، میتواند باعث فشار خون بالا، هیپوکالمی و اختلال در عملکرد قلب و کلیه شود. افرادی که داروهای ادرارآور، داروهای قلبی عروقی یا بیماری کلیوی مصرف میکنند، باید قبل از استفاده با پزشک خود مشورت کنند.
چند نکته: اختلالات غدد درون ریز مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک، کم کاری تیروئید، یائسگی زودرس یا بی نظمی قاعدگی باید با آزمایش های هورمونی و معاینات تخصصی ارزیابی شوند.